جایگاه صنعت گردشگری در توسعه اقتصادی

در چند دهه گذشته، بسیاری از کشورها به توریسم به عنوان وسیله ای برای ارتقای توسعه و رشد اقتصادی نگاه کرده اند. توریسم تلاش کرده که دومین صنعت بزرگ جهان شود به طوری که بر اساس آمار شورای سفر و توریسم جهانی (WTTC) قریب چهار درصد از تولید ناخالص جهانی در سال 2005 میلادی مربوط به توریسم بوده است. تجربه کشورهای مختلف نشان داده است که توریسم می تواند بر اقتصاد هم اثرات مثبت و هم اثرات منفی داشته باشد.  باید یادآور شد که هر فرآیند توسعه توریسم و پیامدهای این توسعه، بر کشور هزینه های اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی را وارد می سازد.

 توریسم یکی از صنایع مهم جهانی است که 74.2 میلیون نفر شاغل در سراسر جهان دارد یا به عبارتی  2.8 درصد از کل اشتغال جهان را دارا می باشد. این صنعت، حدود 3.8 درصد از کل GDP جهانی را در سال 2005 در بر می گیرد (WTTC,2005). با در نظر گرفتن ترکیب فعالیت های اقتصادی مستقیم و وابسته به توریسم، تخمین زده می شود که این صنعت حدود 221 میلیون نفر شاغل یا 8.3 درصد از کل اشتغال جهان را در بر گیرد و 10.6 درصد از کل GPD جهانی را دارا باشد.

رشد توریسم جهانی

ورودی های توریست های بین المللی در جهان در مجموع به بالاتر از 763 میلیون در سال 2004 رسیده است که بعد از توقف روند تجربه شده در سال 2003 به علت هشدار سندروم تنفسی شدید (SARS) تا حد زیادی به جایگاه اولیه خود برگشته است. رشد 10.6 درصدی توریسم در سال 2004 ، بالاترین و تنها رشد دو رقمی تجربه شده از 1980 به این طرف بوده است. علاوه بر این، بسیاری از مطالعات اخیر به پتانسیل توریسم به عنوان یک استراتژی ضد فقر اشاره نموده اند. مثلاً فیلیپین تلاش دارد تا صنعت توریسم را که از همسایگانش مانند تایلند، مالزی و اندونزی عقب مانده است، تقویت نماید.

عملکرد فیلیپین در توریسم در سالهای اخیر نامنظم بوده است. این کشور بیشتر سالهای دهه 1990، رشد پایدار در ورودی های بین المللی را تجربه کرد بطوری که در سال 1997 با بیشتر از 2.2 میلیون بازدید کننده روبرو بود. سپس در سالهای متوالی، این روند معکوس شد و از 1998 تا 2001 میانگین تنزل 5.1 درصد بود. در سال 2004، وروردی های بین المللی با حدود 2.3 میلیون ورودی، 20 درصد رشد نمود. جهش 2004 در وهله اول به عنوان عکس العمل مقادیر پایین در 2003 به علت جنگ داخلی و SARS در نظر گرفته می شود. رشد مداوم، شرایط اقتصاد جهانی را منعکس می سازد که با تمرکز بیشتر و بازاریابی فزاینده توسط حکومت، چند برابر شد.

توریسم فیلیپین

این ارقام در مقایسه با کشورهای همسایه انجمن کشورهای آسیای جنوب شرقی (ASEAN) که پیشگامان منطقه ای آن مالزی و تایلند هستند و به ترتیب در سال 2004، 15.7 میلیون و 11.7 میلیون ورودی توریست داشته اند، ناچیز می باشد. ورودی های توریست ویتنام که در پله پایین تر از فیلیپین قرار داشته، در سال 2000 به بالاتر از فیلیپین اوج گرفته است که در سال 2004 با 2.9 میلیون ورودی هنوز برتری خود را حفظ کرده است.

توریسم آسیا

اثر توریسم بر اقتصاد، بسته به استراتژی توریسمی که اتخاذ می شود، متفاوت است. این حقیقت که صنعت توریسم در فیلیپین هنوز نسبتاً توسعه نیافته است بیانگر آن است که سیاستگذاران این فرصت را دارند که از تجارب سایر کشورها درس بگیرند و از توریسم به عنوان یک استراتژی توسعه بهره گیرند. پتانسیل مبادله خارجی و تولید اشتغال این صنعت را ابزار جذابی برای توسعه اقتصادی می سازد. قطعاً برخی مباحث باید مورد بازبینی قرار گیرد تا صنعت توریسم فیلیپین را رقابتی تر سازد. این امر برای آن است که این بخش به تهدیدی که در دیگر کشورها دچار شده است، مبتلا نشود. مطمئناً گام های سودمند متقابلی وجود دارد که حکومت، بخش خصوصی و جوامع محلی باید اتخاذ نمایند تا منافع را حداکثر نمایند و کمبودهای توریسم را به حداقل رسانند.